Przejdź do treści Przejdź do menu
poniedziałek, 16 listopada 2026 napisz DONOS@

Nowy pomnik dla dowódców łomżyńskiego podziemia

Ponad 33 lata temu łomżyńscy żołnierze Armii Krajowej postawili tu symboliczny grób swoich dowódców. W niedzielę, w Dniu Polskiego Państwa Podziemnego, pamięć o nich otrzymała nową formę. Na cmentarzu katedralnym w Łomży odsłonięto obelisk poświęcony komendantom łomżyńskich struktur ZWZ-AK-AKO-WiN. – Dowodem tego, że pamiętamy, nie jest tylko postawienie pomnika – mówił dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku.

Uroczystości rozpoczęła Msza święta w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Armii Krajowej w łomżyńskiej katedrze. Później uczestnicy przeszli na cmentarz przy ul. Kopernika, gdzie przy wojskowej asyście honorowej odsłonięto nowy pomnik. Na obelisku upamiętniono czterech dowódców łomżyńskiego podziemia: kpt. Franciszka Skowronka „Jackowskiego”, kpt. Hieronima Łagodę „Laka”, mjr. Stanisława Cieślewskiego „Lipca” oraz mjr. Jana Tabortowskiego „Bruzdę”.

To nazwiska ludzi, dla których wojna nie skończyła się wraz z kolejnymi zmianami okupantów i systemów politycznych.

– To miejsce pamięci oficerów, którzy podczas II wojny światowej poświęcili zdrowie, życie i szczęście swoich najbliższych w imię najwyższego dobra – walki o wolność Ojczyzny – mówił dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej oddział w Białymstoku. Podkreślał, że chodziło o walkę zarówno z okupacją niemiecką i sowiecką, jak również z systemem komunistycznym instalowanym w Polsce po zakończeniu wojny.

Pamięć zaczęła się tu w 1993 roku

Nowy monument nie jest pierwszym upamiętnieniem w tym miejscu. 14 sierpnia 1993 roku, staraniem łomżyńskiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, przy kaplicy cmentarnej stanął symboliczny nagrobek. Na tablicach widniały nazwiska czterech dowódców.

Krzysztof Sychowicz nazwał tamto upamiętnienie „pierwszym krzykiem” i „kamieniem węgielnym”, od którego rozpoczęła się w tym miejscu droga przywracania pamięci.

Sam przyznał, że miejsce to było dla niego ważne od młodości, szczególnie w czasie, kiedy po 1989 roku do społecznej świadomości zaczęła powracać historia wcześniej przemilczana lub zniekształcana.

– To upamiętnienie nie jest tworzone dla nas. Nie zasłużyliśmy jeszcze na to – mówił. – Ono jest tworzone dla tych, którzy odeszli, którzy potrafili postawić dobro Ojczyzny, własnego kraju ponad własny interes, ponad własne korzyści.

Przypominał także, że samo postawienie pomnika nie zamyka sprawy pamięci.

– Dowodem tego, że pamiętamy, nie jest tylko postawienie tego pomnika. Dowodem jest to, jak często będziemy tutaj, przy tym pomniku, oddawać cześć naszym bohaterom.

Państwo, którego nie udało się zlikwidować

Dzień Polskiego Państwa Podziemnego obchodzony jest 27 września – w rocznicę powołania w 1939 roku Służby Zwycięstwu Polski. Z niej wyrosły później Związek Walki Zbrojnej i Armia Krajowa. Podziemne struktury podporządkowane były władzom Rzeczypospolitej na uchodźstwie. Obok pionu wojskowego działał pion cywilny. Funkcjonowały konspiracyjne struktury administracji, oświaty i sądownictwa.

Zastępca prezydenta Łomży Andrzej Stypułkowski, przemawiający w imieniu władz miasta podkreślał, że Polskie Państwo Podziemne było świadectwem tego, iż mimo okupacji, terroru i likwidowania jawnych struktur państwowych Polska nie przestała istnieć.

– Ich nazwiska są częścią historii Łomży i ziemi łomżyńskiej, są częścią historii Polski – mówił o dowódcach upamiętnionych na pomniku.

„Grób symboliczny”

Odsłonięcia obelisku dokonali biskup łomżyński Janusz Stepnowski, dr hab. Krzysztof Sychowicz, zastępca prezydenta Łomży Andrzej Stypułkowski oraz harcerz z Nadnarwiańskiego Hufca ZHP.

Poświęceniu pomnika towarzyszyły Apel Pamięci i salwa honorowa. Liczne delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze.

Wśród nich był Józef Babiel, prezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej. Obok kwiatów położył niewielką tabliczkę „Grób symboliczny” pochodzącą z pomnika z 1993 roku. 

Przypomniał, że pierwszy obelisk powstał staraniem łomżyńskich żołnierzy AK, a pracom tym przewodził śp. Henryk Wiśniewski. 

– Ci dowódcy nie mają swoich miejsc pochówku – podkreślał w rozmowie Józef Babiel. 

Dlatego jego zdaniem informacja o symbolicznym charakterze grobu powinna znaleźć się również na nowym obelisku.

Ponad 30 lat temu pamięć o dowódcach łomżyńskiego podziemia zachowywali ich podkomendni i środowiska kombatanckie. Dziś obowiązek ten przejmują kolejne pokoleni, i jak mówił Krzysztof Sychowicz, każdy jest tylko kolejnym „trybikiem” w sztafecie pokoleń.

Nieplanowany finał uroczystości

Program przewidywał wystąpienia przedstawicieli dwóch organizatorów – Instytutu Pamięci Narodowej oraz Miasta Łomża. Podczas odczytywania nazwisk osób zaproszonych do odsłonięcia obelisku w stronę prowadzącej uroczystość ruszyła poseł Bogumiła Olbryś. Później parlamentarzystka w sposób sugestywny rozmawiała także  z dyrektorem IPN Krzysztofem Sychowiczem. Ostatecznie, na zakończenie uroczystości pani poseł zabrała głos. 

Nagranie publikujemy w całości..

Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto:
Foto: Pomnik poświęcony w 1993 roku

 
 

W celu świadczenia przez nas usług oraz ulepszania i analizy ich, posiłkujemy się usługami i narzędziami innych podmiotów. Realizują one określone przez nas cele, przy czym, w pewnych przypadkach, mogą także przy pomocy danych uzyskanych w naszych Serwisach realizować swoje własne cele i cele ich podmiotów współpracujących.

W szczególności współpracujemy z partnerami w zakresie:
  1. Analityki ruchu na naszych serwisach
  2. Analityki w celach reklamowych i dopasowania treści
  3. Personalizowania reklam
  4. Korzystania z wtyczek społecznościowych

Zgoda oznacza, że n/w podmioty mogą używać Twoich danych osobowych, w postaci udostępnionej przez Ciebie historii przeglądania stron i aplikacji internetowych w celach marketingowych dla dostosowania reklam oraz umieszczenia znaczników internetowych (cookies).

W ustawieniach swojej przeglądarki możesz ograniczyć lub wyłączyć obsługę plików Cookies.

Lista Zaufanych Partnerów

Wyrażam zgodę