Sześć filarów zdrowia - od dziecka do seniora - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal

Kanapki z serem i wędliną na śniadanie, a na obiad kotlet z ziemniakami to za mało dla utrzymania odpowiedniej kondycji ciała i umysłu człowieka, żeby móc prawidłowo i szczęśliwie funkcjonować przez kolejne dekady: uczyć się, rozwijać, pracować i cieszyć się egzystencją. Posiłki powinny być różnorodne – dużo warzyw i owoców, mniej mięsa i kiełbasy, więcej nabiału, jajek i fasoli. Pozwala to spowolnić spadek masy mięśniowej i gęstości kości, co zwiększa stabilność stawów i chroni nas przed zachwianiem równowagi i upadkiem. Ważne jest picie ok. 2 litrów płynów dziennie dla pracy nerek, serca, wątroby. Lekarka opisała tzw. talerz zdrowego żywienia, dzielony na 3 części: połowę zajmują warzywa, 1 / 4 białko (mięso, wędliny, ser, jajka), 1 / 4 węglowodany (ryż, makaron, chleb razowy). Odradzała trucie się papierosami (palenie przyspiesza raka płuc, udar, zawał), co z piciem alkoholu, nadwagą / otyłością, złą dietą skraca – według badań naukowych – życie o 13 lat. Alkohol powoduje choroby wątroby / otłuszczenie, żołądka, układu nerwowego i zaburza działanie leków. 

Z powodu zęba (i sepsy) można stracić rękę

Lekarz Martowska przestrzegła przed szkodliwą sekwencją: ból stawów – mniej ruchu – osłabienie mięśni – gorsza stabilność – większe trudności w poruszaniu się – ryzyko utraty równowagi, bo taki proces się zapętla i tracimy sprawność. Pomimo pobolewania stawów i skurczów mięśni, w trakcie nauki i pracy należy wstawać, chodzić, wykonywać proste ćwiczenia nogami i rękami. Seniorzy w większości lubią spacery i zapominają, że powinni także wzmacniać siłę, niekoniecznie na siłowni. Lekarka odradzała przyjmowanie suplementów ze sklepów, kierując do doświadczonych aptekarzy.

Pamięć ćwiczy się dla poprawienia sprawności mózgu, żeby tworzył nowe ścieżki i wykorzystywał obszary przez uczenie się i poznawanie nowych rzeczy, np.: krzyżówki; piosenki i wiersze; sudoku; puzzle;  słówka z języków obcych; gry planszowe i karciane; rozmowy; przypominanie wydarzeń z tygodnia. Odporność zwiększa się poprzez szczepienia, gdyż immunosenescencja dotyczy każdego, a proces starzenia się układu odpornościowego osłabia zdolność organizmu do walki z infekcjami i nowotworami (grypa, pneumokoki, covid-19, półpasiec, rsv, tdap – błonica, tężec krztusiec). Czyste ręce to wymóg zachowania higieny i należy mieć baczenie, czego i kogo się dotyka. Higiena jamy ustnej to profilaktyka - stany zapalne mogą nie boleć, ale z powodu zęba i sepsy można stracić rękę.

„Mózg powinien przed snem się uspokoić”

Leki nasenne mogą pogłębiać problemy ze snem, uzależniać, wywoływać działania niepożądane. W razie trudności z zasypianiem, można przyjąć melatoninę o przedłużonym uwalnianiu. Regularność snu jest ważna dla przyzwyczajenia mózgu do zapadania w głęboki sen na 7 / 8 godzin. Należy spać    w ciemnej sypialni, przewietrzonej, chłodnej (np. 19 st. Celsiusa); unikać ekranów tv, kom., komp.; ograniczyć obfite posiłki wieczorem i picie kawy oraz mocnej herbaty. - Mózg jest przebodźcowany i powinien przed snem się uspokoić – radziła 26-letnia lekarka rodem z Goniądza, absolwentka UM w Białymstoku i stażystka Szpitala Wojewódzkiego, przygotowująca się do specjalizacji z pediatrii.

W ciekawym, rzeczowym i klarownym wykładzie Julia Martowska omówiła ponadto: nadciśnienie (prawidłowe 120 / 70; za wysokie 140 / 90); cholesterol; cukrzycę (stopa cukrzycowa; omdlenia, co może skutkować śpiączką – warto mieć dla cukrzyka kawałek banana, cukierek, słodki napój); udar (FAST – face, arm, speech, time – w przypadku stwierdzenia tych symptomów, należy natychmiast dzwonić pod nr 112, pamiętając o godzinie zdarzenia, bo ważny jest czas od udaru - 4 i pół godziny,  później lek rozpuszczający skrzeplinę nie działa). Seniorzy z zainteresowaniem i dużym przejęciem wysłuchali informacji na temat niewydolności żylnej kończyn dolnych (unikać długotrwałego stania i siedzenia; odpoczywać z nogami lekko uniesionymi; chodzić, biegać, jeździć rowerem, pływać) i osteoporozy (zapobieganie - ćwiczenia siłowe, dieta z białkiem, wapniem, witaminą D). W każdym wieku może nas dopaść depresja, uporczywy smutek, brak radości, poczucie bezwartościowości – wtedy nie ma co zwlekać, żeby stan się nie pogłębiał, tylko poszukać pomocy u lekarza rodzinnego.

W organizację Dni Seniora 2026 zaangażowali się, m.in.: Marta Kopeć z Klubu Seniora, Andrzej Urbanek z Rady Seniorów, Wiesław Jagielak z CUS, Regina Kijewska z CEMED, ZUS, Grażyna Czajkowska z Zespołu ds. Samorządowych Działań Senioralnych (Polityka Senioralna KPRM). W środę na Starym Rynku od 13. do 17. Seniorada i występy; dyskoteka w Hali Kultury od 17. do 20. 

Mirosław R. Derewońko

tel. red. 696 145 146