Peryferie kultury czy kultura na peryferiach?
Czy kultura ma swoje centrum i peryferie? A może najciekawsze zjawiska rodzą się z dala od głównych ośrodków? Na te i wiele innych pytań spróbuje odpowiedzieć nowy projekt edukacyjno-artystyczny realizowany przez Miejski Dom Kultury – Dom Środowisk Twórczych w Łomży. Przedsięwzięcie ma na celu stworzenie interdyscyplinarnego formatu edukacji artystycznej skierowanego do uczniów szkół ponadpodstawowych oraz mieszkańców Łomży i regionu. Program powstaje we współpracy z Centrum Edukacji Nauczycieli w Łomży oraz szkołami średnimi z terenu miasta, tworząc przestrzeń do twórczych spotkań z kultura i sztuką.
W ramach projektu uczestnicy wezmą udział w lekcjach tematycznych, warsztatach twórczych i działaniach performatywnych, które rozwijać będą nie tylko wrażliwość na kulturę, ale także kompetencje społeczne, umiejętność krytycznego myślenia i otwartość na różnorodność zjawisk artystycznych.
Do Łomży przyjadą wybitni przedstawiciele świata kultury i nauki – pisarze, eseiści, muzycy, kulturoznawcy, poeci, filozofowie, twórcy filmowi, popularyzatorzy nauki oraz mediewiści.
Ważnym wydarzeniem projektu będzie również „Łomżyńska Jesień Poetycka”, organizowana w 45. rocznicę wizyty Czesława Miłosza w Łomży. Będzie to okazja do poszukiwań poetyckich tropów na terenie miasta i tworzenia poezji.
Projekt „Peryferie kultury czy kultura na peryferiach?” to zaproszenie do odkrywania nowych perspektyw, przekraczania utartych schematów i odkrywania oryginalnych ścieżek interpretacji zjawisk kulturowych.
SESJA LITERACKA
11 września – Leśmian w Szpitalu Świętego Ducha/ spotkanie w Liceum Mistrzostwa Sportowego w Łomży
Piotr Paziński - pisarz, filozof, tłumacz, naczelny redaktor „Midrasza”, doktor nauk humanistycznych, badacz związany z Uniwersytetem Muri im. Franza Kafki. Przez kilka lat zajmował się „Ulissesem” Jamesa Joyce’a (doktorat, potem książka „Labirynt i drzewo”, 2005, oraz przewodnik „Dublin z Ulissesem”, 2008), następnie ogłosił dwa tomy własnej prozy: „Pensjonat” (2009) i „Ptasie ulice” (2013). Pisze, tłumaczy, zajmuje się filozofią judaizmu i tematem żydowskim w literaturze. Bywa także wykładowcą, fotografem oraz redaktorem i składaczem książek własnych i cudzych. W 2015 roku opublikował zbiór esejów pt. „Rzeczywistość poprzecierana”. Przekładał m.in. „Księgę liter” Lawrence’a Kushnera, eseje Davida Roskiesa, eseje Amosa Oza i Fani Oz-Salzberger „Żydzi i słowa”.
LEKCJA
11 WRZEŚNIA – Tropimy Leśmiana w Łomży
Marta Gosk - historyk i muzealnik. Obecnie pracuje w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie; wcześniej pracownik Biura Edukacji Narodowej IPN. Przez wiele lat pracowała w Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży; współautorka wystawy stałej - Łomża. Wędrówka przez wieki. Autorka artykułów z zakresu historii i kultury promujących ziemię łomżyńską i jej mieszkańców. Członek ŁTN im. Wagów, Stowarzyszenia Muzealników Polskich i ICOM Polska.
WARSZTAT
25 września – „Uwaga! Poezja!” - warsztat twórczy z młodzieżą/tworzymy wiersze
Marcin Zegadło – poeta, publicysta, recenzent. Wydał osiem zbiorów wierszy: Monotonne Rewolucje, Stowarzyszenie Literackie im. K.K. Baczyńskiego, Łódź 2003, Nawyki Ciał Śpiących, Zielona Sowa, Biblioteka Studium, Kraków 2006, Światło powrotne, Wydawnictwo Kwadratura, Łódź 2010, Cały w słońcu, SPP Oddział w Łodzi, Łódź 2014, Hermann Brunner i jego rzeźnia, Wydawnictwo Forma, Szczecin 2015, Zawsze Ziemia, SPP Oddział w Łodzi, Łódź, 2018, Martwe i Ozdobne, Instytut Mikołowski, Mikołów 2022 oraz Tak pięknie ci umarłem, Instytut Mikołowski, Mikołów 2024. Współpracował z Gazetą Wyborczą i Newsweekiem publikując teksty o książkach oraz publicystykę społeczno-polityczną. Prowadzi bloga recenzenckiego Księgozbiry. Wiersze i prozę publikował w wielu czasopismach literackich, jego wiersze tłumaczone były na język ukraiński, serbski, czeski i hiszpański.
SESJA LITERACKA
16 października – Miłosz wraca do Łomży/spotkanie w II LO w Łomży
Anna Kaplińska-Struss – absolwentaka filologii polskiej na UW, praca magisterska pod opieką prof. Marii Janion pt: Status ontologiczny filmu dokumentalnego na przykładzie twórczości K. Kieślowskiego; publikowała w Kwartalniku Filmowym; studiowała reżyserię w PWSFTViT w Łodzi; ukończyła STDIM przy Laboratorium Psychoedukacji; prowadzi grupy terapeutyczne dziecięce i młodzieżowe w Ośrodku Regeneracja w Warszawie.
Barbara Niewiadomska - ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach, uzyskując w 1993 roku dyplom z malarstwa i grafiki. W tym samym roku zadebiutowała indywidualną wystawą malarstwa „Człowieczyska” w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, której kuratorką była Ewa Gorządek. Artystka brała udział w licznych wystawach i konkursach graficznych, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Jej prace były prezentowane na Międzynarodowym Konkursie Graficznym im. Gielniaka w Jeleniej Górze, Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie oraz w ramach wystaw takich jak XYLON w Szwajcarii (nominacja do nagrody głównej) czy Grosse Kunstausstellung NRW w Düsseldorfie. Jest laureatką nagrody fundowanej na Triennale Grafiki Polskiej w Katowicach. Swoje prace indywidualnie prezentowała m.in. w Galerii Promocyjnej w Warszawie oraz Instytucie Kultury Polskiej w Pradze. Jej grafiki były wystawiane w Sakaide Art Museum w Japonii oraz na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Norymberdze. Trzy lata temu powróciła do malarstwa, a w 2024 roku zaprezentowała cykl obrazów „Ja. Ona. Jej.” na Seminarium Feministycznym w Fundacji Alina w Warszawie.
LEKCJA
30 października – Czy Adam Mickiewicz był wampirem?/Dziady w I LO w Łomży
Łukasz Kozak - Łukasz Kozak (ur. 1981) jest mediewistą, badaczem historii kultury, ekspertem w dziedzinie technologii i nowych mediów oraz promocji dziedzictwa kulturowego. Autor książek With Stake and Spade. Vampiric Diversity in Poland (2020) oraz Upiór. Historia naturalna (2023). Był kuratorem programu muzyki dawnej warszawskiego Festiwalu Nowe Epifanie, a także audycji mediewistycznej Kryzys wieku średniego w Programie 2 Polskiego Radia. Laureat nagrody „Nowej Fantastyki” za najlepszą polską książkę (2021). Doktor nauk humanistycznych.
SESJA LITERACKA
5 listopada - „O rodzinie Kossaków i kobietach”/sesja Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Wojciecha Kossaka w Łomży
Sylwia Chutnik – Urodzona w 1979 roku w Warszawie. Doktor nauk humanistycznych. Z wykształcenia kulturoznawczyni, absolwentka Gender Studies na UW oraz Studiów Polsko-Żydowskich IBL PAN. Pisarka, publicystka, działaczka społeczna i promotorka literatury. Członkini Stowarzyszenia Unia Literacka. Kuratorka festiwali i inicjatyw literackich (Międzynarodowy Festiwal Literacki Apostrof, Kawiarnia Literacka OFF Festival, dyskusje i spotkania autorskie). Wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu SWPS. Felietonistka ,,Polityki" i wielu magazynów i portali internetowych. Współprowadzi programy kulturalne "Hala odlotów", „Cappuccino z książką” i „Zapomniani - odzyskani” w TVP Kultura oraz „Barłóg literacki”. Jej teksty ukazały się w książkach zbiorowych oraz w wielu katalogach do wystaw sztuki współczesnej i programach teatralnych (między innymi Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, Galeria Bunkier Sztuki, Muzeum Nobla w Sztokholmie). Publikuje gościnnie na łamach prasy polskiej i zagranicznej. Jej teksty naukowe znalazły się w ponad 25 opracowaniach i książkach zbiorowych. Stypendystka Homines Urbani 2008, Instytutu Books from Lithuania 2009, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2010, Miasta Stołecznego Warszawy 2010, Instytutu Goethego 2010. Laureatka nagród literackich i społecznych. Zasiada między innymi w Kapitule Nagrody im. Olgi Rok, Kapitule Obywatelskiej Naukowych Nagród "Polityki" oraz w Radzie Fundacji Feminoteka. Była wokalistką punkowego zespołu Zimny Maj. Prowadzi audycję "Kącik Różowej Grzywki" w Radiu Nowy Świat.
LEKCJA
20 listopada – Akcent typowo polski, rozmowa o właściwościach polskiej kultury/MDK-DŚT
Piotr Andrzej Nowak - filo zof, pro fe sor zwy czajny, wykłada filo zo fię na Uni wer sy te cie w Bia łym stoku i Uni wer sy te cie War szaw skim, autor wielu ksią żek. Tłu macz, redak tor, wydawca. Wyróż niony „Skrzy dłami Dedala” (2019) za „Prze moc i słowa. W kręgu filo zo fii poli tycz nej Han nah Arendt”. Zastępca redak tora naczel nego w kwar tal niku filo zo ficz nym Kro nos. Meta fi zyka – Reli gia – Kul tura. Był współautorem programu telewizyjnego „Ogród sztuk” (TVP, 1996–2007) oraz programów telewizyjnych „Kronos” (TVP Kultura, 2017-2024)[4] i „Powidoków” (TVP Kultura, 2019-2021). Autor książek o polskiej kulturze, takich jak: „Akcent typowo polski”, „Jak Żydzi chcieli Polakom ukraść księżyc. Eseje poapokaliptyczne” i wielu innych.
LEKCJA
18 grudnia – Spektakl „Giaur” Teatru Nemno/MDK-DŚT
Teatr Nemno - Teatr NEMNO powstał w 2014 roku. Na dzień dzisiejszy teatr tworzy jego pomysłodawca, aktor i reżyser spektakli Henryk Hryniewicki oraz Dagmara Jemioła – Hryniewicka, która tworzy scenografię do spektakli. Teatr NEMNO funkcjonuje jako teatr niezależny. Spektakle prezentowane są w różnych placówkach kulturalnych na terenie całego kraju oraz na festiwalach teatralnych w Polsce i za granicą. Od 2021 roku Teatr działa jako Fundacja Teatr NEMNO.
Warsztaty twórcze/MDK-DŚT – warsztaty twórcze w MDK-DŚT łomżyńskiego środowiska artystycznego. Odbywać się będą w terminach konsultowanych ze szkołami i obejmować: warsztaty plastyczne, analizę ikonograficzną i ikonologiczną dzieła plastycznego, warsztaty wystąpień publicznych oraz oprowadzenia kuratorskie.
Projekt realizowany we współpracy ze szkołami w Łomży oraz z Centrum Edukacji Nauczycieli w Łomży.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
tekst płatny
