Muzeum w Drozdowie otwiera się na wszystkich. Będą pętle indukcyjne, nawigacja i miejsca odpoczynku
Muzeum Przyrody – Dwór Lutosławskich w Drozdowie chce być miejscem, do którego każdy może wejść, swobodnie się poruszać i spokojnie zwiedzać. Także osoby starsze, z niepełnosprawnościami, z problemami ze słuchem, wzrokiem czy chodzeniem. Dlatego placówka krok po kroku usuwa bariery i zmienia sposób myślenia o tym, czym powinno być współczesne muzeum.
— Proponujemy muzeum bez barier, otwarte i dla wszystkich — mówi Ewa Sznejder, dyrektor Muzeum Przyrody – Dworu Lutosławskich w Drozdowie.
O tym, co już się udało zrobić i co jeszcze jest w planach, mówiono podczas briefingu prasowego w muzeum. W spotkaniu wzięli udział m.in. wicestarosta łomżyński Anna Gawrych, dyrektor placówki Ewa Sznejder oraz społeczni doradcy wspierający muzeum — Gabriela Olszańska i Emilian Kudyba.
Najpierw trzeba było usunąć podstawowe bariery
Drozdowskie muzeum mieści się w pięknym, zabytkowym dworze Lutosławskich i pawilonie przyrodniczym. Takie miejsca mają swój urok, ale bywają trudne dla osób, które poruszają się na wózku, chodzą wolniej, korzystają z balkonika albo mają problem z pokonywaniem schodów.
Dlatego w ostatnich latach wykonano wiele prac, które mają ułatwić zwiedzanie. Oba budynki wyposażono w windy. Usunięto progi, poszerzono drzwi, a przy wejściu do dworu pojawił się podjazd dla wózków. Dostosowano też łazienki, parking i plac przy muzeum.
To jednak nie koniec. Przed placówką jest jeszcze remont alejek parkowych, utwardzenie ścieżek i odbudowa kładki edukacyjnej „Ostoja Drozdowska”.
Muzeum zapytało tych, którzy najlepiej znają problem
Jedną z ważniejszych zmian jest to, że muzeum nie chce projektować dostępności zza biurka. Do współpracy zaproszono osoby, które same na co dzień mierzą się z różnymi barierami.
W zespole społecznym są m.in. seniorzy, przedstawiciel Zakładu Aktywizacji Zawodowej, osoby poruszające się na wózku, osoba niewidoma oraz osoby niedosłyszące. To oni podpowiadają, co w muzeum działa, a co jeszcze trzeba poprawić.
Wśród społecznych konsultantów są Gabriela Olszańska, od lat związana z działalnością społeczną i senioralną w Łomży, oraz Emilian Kudyba.
To ważne, bo czasem barierą nie jest tylko schodek czy próg. Może nią być zbyt mała czcionka, brak miejsca do odpoczynku, trudna informacja, za szybkie tempo zwiedzania albo brak jasnej wskazówki, którędy iść.
Pętle indukcyjne, lekkie krzesełka i nawigacja
Muzeum kupiło już 10 przenośnych pętli indukcyjnych. To urządzenia, które pomagają osobom niedosłyszącym lepiej odbierać dźwięk, np. podczas oprowadzania po wystawie.
Do placówki trafiło też 10 lekkich, przenośnych krzesełek. Mają pomagać przede wszystkim seniorom i osobom, które mają problem z dłuższym chodzeniem. Można na nich odpocząć, ale mogą też służyć jako podparcie w trakcie zwiedzania.
Rozpoczął się również montaż systemu nawigacji dla osób niedowidzących i niewidomych. Ma on ruszyć w maju. W muzeum pojawi się około 40 znaczników, m.in. w formie kodów QR. Będą pomagały odnaleźć się w budynkach i wokół muzeum.
Będzie też miejsce wytchnienia
Muzeum zaczęło przygotowywać specjalne miejsce wytchnieniowe na wystawach. To przestrzeń, w której będzie można po prostu odpocząć, wyciszyć się i na chwilę przerwać zwiedzanie.
Takie rozwiązania są coraz bardziej potrzebne. Korzystają z nich nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale też seniorzy, rodzice z dziećmi czy osoby, które źle znoszą hałas, tłum albo nadmiar bodźców.
Dostępna ma być nie tylko przestrzeń, ale też wydarzenia
Zmiany obejmują również wydarzenia organizowane przez muzeum. Przykładem będzie „Majówka u Lutosławskich”, zaplanowana na 1 maja 2026 roku. Wydarzenie ma być przygotowane tak, aby mogły w nim wygodnie uczestniczyć osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami.
Zaplanowano m.in. transport autobusowy, tłumacza języka migowego, audiodeskrypcję oraz pomoc asystenta osoby z niepełnosprawnością.
Muzeum przygotowuje też nowe tablice edukacyjne dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz dodatkowe pufy i siedziska na wystawach i w otoczeniu placówki.
To proces, nie jednorazowa akcja
Wcześniej pracownicy muzeum brali udział w szkoleniach organizowanych przez Narodowe Centrum Kultury. Uczyli się, jak lepiej rozumieć potrzeby różnych grup odbiorców — osób z problemami ze słuchem, wzrokiem, ruchem, ale też tych, które potrzebują prostszej informacji albo spokojniejszego sposobu zwiedzania.
W muzeum powołano koordynatora ds. dostępności i przygotowano plan działań na kolejne lata. W 2025 roku placówka zdobyła grant na zadanie „Bądźmy razem. Poprawa dostępności Muzeum Przyrody – Dworu Lutosławskich dla osób o szczególnych potrzebach”. Wartość projektu to około 160 tysięcy złotych.
W planach są kolejne zmiany: audioprzewodniki z audiodeskrypcją, napisy alfabetem Braille’a, lepiej opisane trasy zwiedzania, utwardzone ścieżki w parku, odbudowa „Ostoi Drozdowskiej” i poprawa dojazdu z Łomży do Drozdowa.
Muzeum w Drozdowie pokazuje, że dostępność to nie tylko windy i podjazdy. To przede wszystkim uważność na drugiego człowieka. I właśnie
